Czas pracy w podmiotach leczniczych - 7 h 35 min także dla rejestracji
czytaj więcej
Zatrudniasz kilka osób, jedna z nich pracuje z domu. Nie masz związków zawodowych, przedstawiciela pracowników ani regulaminu pracy. Ściągnięty z internetu regulamin pracy zdalnej każe coś „konsultować”, tylko… nie ma z kim. Czy kontrola pracy zdalnej jest wtedy w ogóle możliwa?
Jest. Kontrole z Kodeksu pracy opierasz na zasadach, które spiszesz razem z pracownikiem. Niedawno przygotowywałam porozumienie w sprawie pracy zdalnej dla firmy z jednym pracownikiem zdalnym. Pokażę Ci, co w nim zapisać, żeby kontrola była zgodna z Kodeksem pracy, i co ustalić na wypadek, gdy pracownik nagle przestaje odpowiadać.
Spis treści
Praca zdalna bez regulaminu: porozumienie z pracownikiem
W firmie bez związków zawodowych zasady pracy zdalnej ustala regulamin. Pracodawca może go wydać dopiero po konsultacji z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym w firmie (art. 67²⁰ § 4 Kodeksu pracy).
Jeśli regulaminu nie ma, praca zdalna i tak jest dopuszczalna. Zasady ustalasz wtedy w porozumieniu zawartym z pracownikiem (art. 67²⁰ § 5). Jest jeszcze polecenie pracy zdalnej, ale wolno je wydać tylko w stanie nadzwyczajnym, w stanie zagrożenia epidemicznego lub epidemii i do 3 miesięcy po ich odwołaniu albo wtedy, gdy z powodu siły wyższej nie da się czasowo zapewnić bezpiecznej pracy w firmie. Pracownik musi wcześniej oświadczyć, że ma w domu warunki do pracy (art. 67¹⁹ § 3). W firmie, w której nie ma z kim konsultować regulaminu, porozumienie z pracownikiem to po prostu właściwa forma.
Kiedy kontrola pracownika w ogóle jest legalna, opisaliśmy we wpisie monitoring pracowników a prawo.
Trzy rodzaje kontroli pracy zdalnej do opisania w porozumieniu
Art. 67²⁸ § 1 Kodeksu pracy pozwala Ci kontrolować pracownika zdalnego na trzy sposoby: sprawdzać wykonywanie pracy, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP) oraz zasad bezpieczeństwa i ochrony informacji, w tym ochrony danych osobowych. Ale tylko „na zasadach określonych” w regulaminie, poleceniu albo porozumieniu. Kontroli, której zasad nie opiszesz w porozumieniu, nie oprzesz na art. 67²⁸.

Kontrola wykonywania pracy
Opisujesz, po czym poznasz, że praca jest wykonywana: raporty, ewidencja godzin, wspólne pliki, program mierzący czas pracy przy komputerze. Program, który sam rejestruje aktywność pracownika, to już monitoring w rozumieniu art. 22³ § 4 Kodeksu pracy. Wolno go stosować tylko wtedy, gdy jest konieczny do pełnego wykorzystania czasu pracy i właściwego używania narzędzi pracy, i nie może naruszać tajemnicy korespondencji ani dóbr osobistych pracownika. Cele, zakres i sposób monitoringu zapisujesz w regulaminie pracy, a jeśli nie musisz go mieć, w obwieszczeniu (dokumencie, który podajesz do wiadomości pracowników). Pracownika informujesz najpóźniej 2 tygodnie przed uruchomieniem, a nowo zatrudnionego przed dopuszczeniem do pracy (art. 22² § 6-8 w związku z art. 22³ § 3). Arkusz, w który pracownik sam wpisuje godziny, monitoringiem nie jest.
Co przy pracy z domu mierzyć, a czego unikać, przeczytasz w tekście monitoring pracy zdalnej - czy jest legalny i jak kontrolować pracę z domu, a o granicach kontroli komputera piszemy we wpisie monitoring komputera pracownika - czy jest legalny i co wolno sprawdzać.
Kontrola BHP w domu pracownika
Kontrolę przeprowadzasz w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu pracy zdalnej i w jego godzinach pracy (art. 67²⁸ § 1). Sposób dopasowujesz do miejsca i rodzaju pracy, a czynności kontrolne nie mogą naruszać prywatności pracownika ani innych osób, np. domowników, i nie mogą utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych zgodnie z ich przeznaczeniem (§ 2).
W porozumieniu zapisz więc, jak umawiacie termin, z jakim wyprzedzeniem i w jakiej formie odbywa się kontrola. Jeśli pracę zdalną uzgodniliście w trakcie zatrudnienia, a kontrola wykaże uchybienia w BHP albo w ochronie informacji, musisz zareagować: zobowiązać pracownika do ich usunięcia w wyznaczonym terminie albo cofnąć zgodę na pracę zdalną (§ 3). Przy pracy zdalnej ustalonej już w umowie o pracę ten przepis nie działa.
Kontrola ochrony informacji i danych osobowych
Żeby było co kontrolować, najpierw ustalasz procedury ochrony danych osobowych na potrzeby pracy zdalnej. Pracownik potwierdza na papierze albo elektronicznie, że się z nimi zapoznał, i musi ich przestrzegać (art. 67²⁶). W porozumieniu opisujesz, jak sprawdzasz, czy ich przestrzega.
Gdy pracownik chce pracować zdalnie z innego kraju, do tych procedur dopisz osobny rozdział. Co w nim ująć, opisaliśmy we wpisie praca zdalna z zagranicy a RODO - pracownik z laptopem poza Unią.
Kto przeprowadza kontrolę
Gdy pracę zdalną ustalacie przy zawieraniu umowy, informacja o warunkach zatrudnienia wskazuje osobę odpowiedzialną za współpracę z pracownikiem zdalnym i upoważnioną do kontroli w miejscu jego pracy (art. 67²¹ § 1 pkt 2). Gdy ustalacie ją później, tę samą informację przekazujesz najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy zdalnej (§ 2). Przepis mówi o osobie lub organie. W małej firmie to zwykle właściciel, ale zapisz to wprost.
Jak pracownik zdalny potwierdza obecność w pracy?
Jeśli nie masz regulaminu pracy, i tak musisz przekazać pracownikowi na papierze albo elektronicznie, jaki sposób potwierdzania przybycia i obecności w pracy u Ciebie obowiązuje. To część informacji o warunkach zatrudnienia, którą dajesz w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy. Gdy zmieniasz ten sposób u osoby już zatrudnionej, na przykład przy przejściu na pracę zdalną, informujesz ją niezwłocznie, najpóźniej w dniu, od którego zmiana obowiązuje (art. 29 § 3 pkt 1 lit. m i § 3³ Kodeksu pracy). Przy pracy z domu nie ma listy obecności przy wejściu, więc trzeba to opisać inaczej.
W dokumentach, które przygotowywałam, ustaliliśmy dwie rzeczy. Pracownik melduje się na firmowym komunikatorze, gdy zaczyna pracę, a godziny pracy trafiają do ewidencji czasu pracy w arkuszu online, do którego wgląd ma pracodawca. Do bieżącego kontaktu służą komunikator, e-mail i telefon.
Pamiętaj, że sama ewidencja czasu pracy to osobny obowiązek z art. 149 Kodeksu pracy (więcej we wpisie obowiązek ewidencji czasu pracy - co musi prowadzić pracodawca). Jeśli wolisz, żeby godziny zapisywały się same, zamiast ręcznych wpisów możesz użyć programu, takiego jak monitoring czasu pracy pracowników. Wtedy jego działanie opisujesz w porozumieniu i w obwieszczeniu o monitoringu.
Pracownik nie odpowiada - procedura braku kontaktu
Pracownik zdalny często pracuje w mieszkaniu sam. Jeśli zasłabnie, nikt obok tego nie zauważy. Dlatego informacja o zasadach BHP przy pracy zdalnej, którą przygotowujesz na podstawie oceny ryzyka, musi zawierać zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych zagrażających życiu lub zdrowiu (art. 67³¹ § 5 pkt 4 Kodeksu pracy).
Przepis nie mówi, jak taka procedura ma wyglądać. Przykład, który stosuję w instrukcji pracy w pojedynkę:
Meldunek na start
Pracownik melduje się na komunikatorze, gdy zaczyna pracę, i jest na nim dostępny w godzinach pracy.
30 minut bez kontaktu
Gdy przez 30 minut nie ma z nim kontaktu, pracodawca do niego dzwoni.
Osoba bliska
Pracownik nie odbiera, więc pracodawca kontaktuje się z osobą bliską, którą pracownik wcześniej wskazał.
Numer 112
Dalej brak kontaktu: pracodawca wzywa pomoc pod numer alarmowy 112 i podaje adres pracy zdalnej.
30 minut to nie jest liczba z przepisów. Ustal ją z pracownikiem tak, żeby pasowała do jego pracy. Jeśli pracownik nie może swobodnie rozmawiać przez telefon, dopisz w instrukcji aplikację Alarm112. Pozwala wysłać zgłoszenie do Centrum Powiadamiania Ratunkowego bez rozmowy głosowej, przez wybór piktogramów. Pracownik musi ją wcześniej pobrać i się w niej zarejestrować, bo w nagłej sytuacji nie będzie na to czasu. W porozumieniu wystarczy wskazać kanał meldunku i odesłać do instrukcji.
Kto może zmienić porozumienie w sprawie pracy zdalnej?
Regulamin pracy zdalnej wydaje pracodawca, po konsultacji z przedstawicielami pracowników (art. 67²⁰ § 4). Porozumienie zawierasz z pracownikiem (§ 5), więc to ustalenie dwóch stron. Skoro ustalacie je razem, jego zmiana co do zasady wymaga zgody pracownika. Nowej formy kontroli pracy zdalnej z art. 67²⁸ nie dopiszesz do niego sam. Jednostronnie możesz wydać regulamin po konsultacji z przedstawicielami pracowników albo zakończyć pracę zdalną uzgodnioną w trakcie zatrudnienia na zasadach art. 67²². Gdy zasady pracy zdalnej weszły do warunków umowy, zostaje wypowiedzenie zmieniające (art. 42 Kodeksu pracy).
Porozumienie dotyczy jednej osoby. Gdy zatrudnisz kolejnego pracownika zdalnego, podpiszesz z nim osobne porozumienie albo wydasz regulamin po konsultacji z przedstawicielami pracowników. Dlatego zanim podpiszesz, pomyśl, jakich kontroli będziesz potrzebować za rok, a nie tylko dziś.
Co wpisać w porozumienie o pracy zdalnej - ściąga
Uwaga na starsze wzory. Do 12 grudnia 2025 r. art. 67²⁰ § 7 wprost kazał stosować do porozumienia z pracownikiem listę z § 6 pkt 2-8: koszty, ekwiwalent lub ryczałt, porozumiewanie się i potwierdzanie obecności, trzy rodzaje kontroli i zasady dotyczące sprzętu. Ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych zmieniła ten przepis. Od 13 grudnia 2025 r. § 7 odsyła do tej listy już tylko przy poleceniu pracy zdalnej.
Nie znaczy to, że porozumienie może być puste. Zasady kontroli pracy zdalnej i tak muszą w nim być, bo bez nich art. 67²⁸ nie daje Ci podstawy do kontroli. Jeśli nie masz regulaminu pracy, sposób potwierdzania obecności musisz pracownikowi przekazać (art. 29 § 3 pkt 1 lit. m), więc najprościej opisać go od razu w porozumieniu. Lista z § 6, uzupełniona o osobę kontrolującą i procedurę na brak kontaktu, to dalej najlepsza ściąga:
Poza kontrolą i kontaktem z pracownikiem lista z § 6 obejmuje jeszcze m.in. koszty pracy zdalnej (prąd, internet, ekwiwalent za używanie własnego sprzętu pracownika albo stały ryczałt za koszty) i obsługę sprzętu: instalację, serwis i aktualizacje. Te zasady też najprościej zapisać w tym samym porozumieniu.
Jeśli to Ty zapewniasz pracownikowi laptop, przy zakupie liczy się nie tyle moc, ile system, łącze i gwarancja z serwisem. Wyjaśniamy to we wpisie laptop do pracy zdalnej przez pulpit zdalny: system, łącze i gwarancja.
Najczęstsze pytania o kontrolę pracy zdalnej
Czy w małej firmie trzeba mieć regulamin pracy zdalnej?+
Nie. Gdy regulaminu nie ma, zasady pracy zdalnej ustalasz w porozumieniu zawartym z pracownikiem (art. 67²⁰ § 5 Kodeksu pracy). Regulamin wydaje się po konsultacji z przedstawicielami pracowników. Tam, gdzie działają związki zawodowe, zasady ustala się w układzie zbiorowym (umowie pracodawcy ze związkami zawodowymi) albo w porozumieniu ze związkami, a regulamin dopiero wtedy, gdy w ciągu 30 dni od rozpoczęcia rokowań nad układem albo od przedstawienia projektu porozumienia nie dojdzie do zawarcia układu albo porozumienia (art. 67²⁰ § 1-3 Kodeksu pracy).
Czy pracodawca może skontrolować pracownika zdalnego w domu?+
Może, jeśli zasady kontroli są zapisane w porozumieniu albo regulaminie. Kontrolę przeprowadza się w porozumieniu z pracownikiem, w miejscu pracy zdalnej i w jego godzinach pracy, bez naruszania prywatności pracownika i innych osób.
Czy wzór regulaminu pracy zdalnej nada się na porozumienie w sprawie pracy zdalnej?+
Jako punkt wyjścia tak, ale przerób go. Usuń zapisy o grupach pracowników i konsultacjach, a w miejsce ogólników wpisz konkret: kto kontroluje, jak pracownik się melduje, co robicie, gdy nie odpowiada.
Minimum w porozumieniu: kontrola, obecność i brak kontaktu
Pamiętaj: w firmie bez regulaminu to porozumienie z pracownikiem wyznacza, co i jak wolno Ci kontrolować. Zapisz w nim, kto i jak kontroluje, jak pracownik potwierdza obecność i co robicie, gdy przestaje odpowiadać. Jeśli chcesz, żeby czas pracy z domu zapisywał się sam, a pracownik widział swoje dane, zobacz, jak działa panel pracownika i pracodawcy.


