Kamery w biurze należące do zarządcy budynku: podgląd na żywo a RODO

Wynajmujesz biuro w budynku, w którym kamery wiszą na korytarzach, przy wejściu i… w Twoich pomieszczeniach. Kupił je i zamontował zarządca albo właściciel budynku. Kamery w biurze są więc jego, a Ty dostałeś tylko podgląd: obraz leci na monitor w biurze albo do aplikacji w telefonie.

Na taki układ trafiłem niedawno, przygotowując dokumentację RODO dla firmy, która wynajmuje biuro. W ankiecie stało krótko: kamery należą do właściciela budynku. Tyle że firma codziennie oglądała podgląd, a kamery widziały pomieszczenia, w których pracują jej ludzie. I tu zaczyna się problem. Wyjaśnię Ci, za co odpowiada zarządca, za co Ty i co warto z nim spisać.

Spis treści

Kamery zarządcy budynku w Twoim biurze: kto odpowiada wobec pracowników?

Zarządca odpowiada za swoje kamery i swoje nagrania. To on zdecydował, po co je zawiesić i jak mają działać, a o tym, kto jest administratorem danych, decyduje właśnie to: kto ustala cele i sposoby przetwarzania (art. 4 pkt 7 RODO, czyli unijnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych).

Wobec Twoich pracowników liczy się jednak co innego. Art. 22² Kodeksu pracy mówi o nadzorze nad terenem zakładu pracy w postaci kamer, a Twoje biuro to Twój zakład pracy. Jeśli kamery obejmują pokoje, w których siedzą Twoi ludzie, a Ty z tego obrazu korzystasz, to w praktyce prowadzisz monitoring w miejscu pracy.

W przepisach nie znajdziesz zdania o kamerach, które należą do kogoś innego niż pracodawca. Ja czytam to tak, że Kodeks pracy pyta o nadzór nad pracownikami, a nie o to, kto zapłacił za sprzęt. Cudze kamery w biurze nie zdejmują z Ciebie obowiązków pracodawcy, jeśli z nich korzystasz.

Inaczej jest, gdy kamery zarządcy widzą tylko wspólny korytarz, klatkę schodową i parking, a Ty nie masz podglądu ani nie dostajesz nagrań. Wtedy to monitoring zarządcy: jego cel, jego tablice, jego obowiązki.

Kamery zarządcy budynku w biurze - podział odpowiedzialności: zarządca odpowiada za kamery, ich ustawienia, nagrania na swoim rejestratorze i tablice przy wejściu, a pracodawca za podgląd na żywo, nagrania na rejestratorze w swoim lokalu, obwieszczenie i informację dla zespołu oraz oznaczenie swoich pomieszczeń

Podgląd z kamer na żywo to też przetwarzanie danych

Możesz pomyśleć: przecież nic nie nagrywam, tylko patrzę. Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) odpowiedział na to wprost w Biuletynie z maja 2023 r.: jeśli na podglądzie da się rozpoznać ludzi, to jest przetwarzanie danych osobowych, nawet tymczasowe i krótkotrwałe. Co z tego wynika dla samego monitora, kto może na niego patrzeć i dlaczego potrzebne są upoważnienia, opisałem we wpisie o tym, jak kamera na recepcji wpływa na obowiązki pracodawcy.

Przy kamerach zarządcy ważniejsze jest pytanie: czyj to podgląd? To Ty decydujesz, że oglądasz obraz, kiedy, kto z Twoich ludzi go ogląda i po co. Czyli to Ty ustalasz cel i sposób, więc dla tego podglądu jesteś administratorem danych, nawet jeśli kamery są zarządcy.

Zadaj sobie pytanie: po co patrzysz? Europejska Rada Ochrony Danych (EROD) pisze w wytycznych 3/2019 o urządzeniach wideo (pkt 29), że podgląd na żywo bywa bardziej inwazyjny niż nagrania, których nikt nie ogląda, bo „ktoś nieustannie spogląda na monitor”. A jeśli chodzi Ci o dowód na wypadek kradzieży, to podgląd na żywo zwykle nie jest do tego odpowiedni. Do tego służy nagranie.

Drugą rzecz UODO podkreśla w tym samym biuletynie: obraz przesyłany między urządzeniami można przechwycić, więc podgląd trzeba zabezpieczyć. Aplikacja z kamerami zarządcy na prywatnym telefonie bez blokady ekranu to dokładnie to ryzyko.

Współadministrowanie z zarządcą czy osobne role?

Skoro zarządca jest administratorem kamer, a Ty swojego podglądu, to trzeba ustalić, jak te role się łączą. Są dwie możliwości.

Pierwsza: każdy z Was jest osobnym administratorem. Zarządca prowadzi monitoring budynku w swoim celu, a Tobie udostępnia obraz, który dalej przetwarzasz w swoim celu. Druga: decyzje o kamerach w Twoich pomieszczeniach zapadają wspólnie, np. razem ustalacie, co mają obejmować i kto ma podgląd. Wtedy jesteście współadministratorami (art. 26 RODO).

EROD rozróżnia to w wytycznych 07/2020 o pojęciach administratora i podmiotu przetwarzającego: współadministrowanie zachodzi przy wspólnych albo zbieżnych decyzjach o celach i sposobach, a może dotyczyć tylko części przetwarzania. Przy współadministrowaniu art. 26 wymaga uzgodnienia między Wami, kto za co odpowiada, w szczególności kto informuje nagrywane osoby i kto obsługuje ich żądania.

Który wariant pasuje do Ciebie, zależy od tego, jak naprawdę wygląda współpraca z zarządcą. Bez żadnych ustaleń nie wiadomo, kto informuje ludzi o kamerach i kto odpowiada, gdy ktoś poprosi o nagranie.

Rejestrator stoi w Twoim lokalu? Wtedy nagrania też są Twoje

Bywa, że kamery w biurze są zarządcy, ale rejestrator (urządzenie, które zapisuje obraz z kamer) stoi w Twojej szafie, a Ty możesz odtwarzać i kopiować nagrania. Wtedy to Ty decydujesz, co się z nimi dzieje, i to Ty odpowiadasz za nie jako pracodawca.

Kodeks pracy stawia tu dwa twarde warunki. Nagrania wolno przetwarzać tylko w celach, dla których je zebrano, i trzymać najwyżej 3 miesiące od nagrania (art. 22² § 3), chyba że są dowodem w postępowaniu albo wiesz, że mogą nim być. Wtedy trzymasz je do prawomocnego zakończenia postępowania (§ 4). Po tym terminie nagrania z danymi osobowymi podlegają zniszczeniu (§ 5).

W praktyce: wejdź w ustawienia rejestratora i sprawdź, po ilu dniach nadpisuje stare nagrania. Ustawienie robił instalator zarządcy, więc nie zakładaj, że ktoś pomyślał o Twoim limicie. Ustal też, kto u Ciebie ma hasło do rejestratora i może zgrać nagranie na pendrive.

Obowiązki pracodawcy przy monitoringu, gdy kamery są cudze

Lista jest ta sama co przy własnych kamerach, z art. 22² § 6-10 Kodeksu pracy:

  • zasady na piśmie: cele, zakres i sposób monitoringu w regulaminie pracy albo, gdy go nie musisz mieć, w obwieszczeniu (§ 6),
  • informacja dla zespołu najpóźniej 2 tygodnie przed uruchomieniem monitoringu (§ 7),
  • informacja dla nowej osoby na piśmie albo elektronicznie, zanim dopuścisz ją do pracy (§ 8),
  • oznaczenie pomieszczeń najpóźniej dzień przed uruchomieniem (§ 9), przy czym tablica nie zastępuje informacji z RODO (§ 10).

Wzór obwieszczenia i dokładną kolejność terminów znajdziesz we wpisie kamery w zakładzie pracy: obwieszczenie, terminy, odbiór montażu. Przy kamerach zarządcy problem jest gdzie indziej: w obwieszczeniu musisz opisać zakres monitoringu, a zakresu nie znasz, dopóki zarządca Ci go nie pokaże.

Druga pułapka to tablice. Te, które powiesił zarządca, mogą wisieć tylko przy wejściu do budynku. Twoje pomieszczenia objęte kamerami też muszą być oznaczone, a pracownicy muszą wiedzieć, że oglądasz obraz u siebie w biurze.

Co spisać z zarządcą budynku?

Gdy kamery w biurze należą do zarządcy, najlepiej mieć jeden dokument: załącznik do umowy najmu albo zwykłe pismo, które obie strony podpisują. Ma odpowiedzieć na te pytania:

Które kamery obejmują Twoje pomieszczenia i co dokładnie widzą (najlepiej ze zrzutem kadru) Kto ma podgląd po stronie zarządcy, a kto u Ciebie Gdzie stoi rejestrator i kto może odtwarzać oraz kopiować nagrania Ile dni trwa zapis, zanim nagrania się nadpiszą Jak prosić o nagranie, gdy coś zginie albo zdarzy się wypadek: do kogo, na piśmie, w jakim terminie Kto zmienia ustawienia kamer i maskuje fragmenty obrazu Kto informuje nagrywane osoby i obsługuje ich żądania, np. o kopię nagrania

Pracownik, który zechce kopię swojego nagrania, najpewniej przyjdzie z tym do Ciebie, bo to Ciebie zna. Musisz wiedzieć, czy wydajesz je sam, czy kierujesz go do zarządcy, i nie odsyłać człowieka od drzwi do drzwi.

Gdzie kamer w pracy być nie może, nawet cudzych?

Kodeks pracy wyłącza z monitoringu pomieszczenia sanitarne, szatnie, stołówki i palarnie, chyba że kamera jest tam niezbędna do celów z § 1 i nie narusza godności pracowników, np. dzięki technice, która uniemożliwia rozpoznanie osób. Na kamerę w toalecie dodatkowo musi się wcześniej zgodzić związek zawodowy albo przedstawiciele pracowników (art. 22² § 2). Pomieszczenia związku zawodowego są wyłączone bez żadnych wyjątków (§ 1¹).

Zarządca nie jest Twoim pracodawcą, więc może tych przepisów nie mieć w głowie, wieszając kamerę w kuchni, w której pracownicy jedzą posiłki, albo tak, że widzi wnętrze szatni. Jeśli obraz obejmuje takie miejsce Twoich ludzi, poproś o przestawienie kamery albo zamaskowanie fragmentu kadru. Szczegóły tych wyłączeń opisałem w tekście kamery w pracy a związki zawodowe: przepisy, regulamin, 3 miesiące.

Najczęstsze pytania o kamery w biurze a RODO

Czy kamery w biurze zarządcy budynku są legalne?+

Mogą być. Jeśli masz z nich podgląd albo dostajesz nagrania, wobec swoich pracowników oceniasz je tak jak własne kamery: tylko w celach z art. 22² § 1 Kodeksu pracy (bezpieczeństwo pracowników, ochrona mienia, kontrola produkcji, ochrona tajemnicy), z zasadami w regulaminie pracy albo obwieszczeniu, informacją dla zespołu i oznaczeniem pomieszczeń. Jeśli kamery widzą tylko części wspólne budynku, a Ty nie korzystasz z obrazu, za ich legalność odpowiada zarządca.

Czy podgląd z kamer na żywo w telefonie jest zgodny z RODO?+

Może być, jeśli masz cel z Kodeksu pracy, podgląd mają tylko upoważnione osoby, a telefon jest zabezpieczony. UODO traktuje podgląd na żywo jak każde inne przetwarzanie danych, więc sama wygoda nie jest powodem.

Pracownik chce kopię nagrania, na którym jest. Do kogo ma się zwrócić?+

Do administratora tego nagrania, czyli tego, kto decyduje, po co i jak obraz jest nagrywany i przechowywany (art. 15 RODO). Jeśli jesteście z zarządcą współadministratorami, pracownik może zgłosić się do każdego z Was (art. 26 ust. 3 RODO).

Czy mogę poprosić zarządcę o nagranie, gdy coś zginęło w biurze?+

Tak, i warto mieć z góry ustalone, jak to zrobić: komu, na piśmie i w jakim terminie, zanim rejestrator nadpisze nagranie. Decyzję o wydaniu nagrania podejmuje zarządca, bo to jego zapis.

Od czego zacząć, gdy kamery są cudze

Pamiętaj: sprzęt może być cudzy, ale pracownicy są Twoi. Jeśli korzystasz z kamer zarządcy, zacznij od rozmowy z nim i jednego pisma, które ustala, co kamery widzą, kto ogląda i kto przechowuje nagrania. Dopiero na tej podstawie napiszesz obwieszczenie, które zgadza się z rzeczywistością.

A jeśli kamera miała Ci pokazywać, czy ludzie pracują, to odpuść. Ocena pracy nie jest celem z Kodeksu pracy. Do rozliczania czasu przy komputerze służy monitoring czasu pracy pracowników, z własnymi zasadami, o których przeczytasz we wpisie monitoring pracowników a prawo.

Przemek wywodzi się z marketingu i ochrony danych osobowych (RODO). Dziś odpowiada za procesy marketingowe i ochronę danych w grupie firm usługowych.

Zamów rozmowę
Skontaktuj się z nami

Nasze biuro jest teraz zamknięte. Zostaw niżej swój numer telefonu, a oddzwonimy tak szybko jak to możliwe.

Jesteś 22 osobą, która uzupełniła dziś ten formularz.
Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu obsługi zapytania wysłanego przez formularz kontaktowy zgodnie z polityką prywatności.