Czas pracy w podmiotach leczniczych - 7 h 35 min także dla rejestracji
czytaj więcej
Instalator wiesza kamery, podłącza rejestrator (urządzenie, które zapisuje obraz z kamer) i jeszcze tego samego dnia widzisz cały lokal na telefonie. Sprawa załatwiona? Nie do końca... Kamery w zakładzie pracy to dla Kodeksu pracy monitoring pracowników, a ten ma swoje dokumenty i terminy. Także w małej firmie, która nie ma regulaminu pracy.
Kamery to stały punkt dokumentacji RODO, którą przygotowuję dla małych firm. Pokażę Ci, gdzie spisać zasady, ile dni przed włączeniem kamer uprzedzić ludzi, co sprawdzić, zanim podpiszesz odbiór montażu, i kiedy instalator potrzebuje umowy powierzenia.
Spis treści
Obwieszczenie o monitoringu - kiedy wystarczy zamiast regulaminu pracy
Cele, zakres i sposób stosowania monitoringu musisz spisać. Art. 22² § 6 Kodeksu pracy daje na to trzy miejsca: układ zbiorowy pracy (porozumienie pracodawcy ze związkami zawodowymi o warunkach pracy), regulamin pracy albo obwieszczenie. Obwieszczenie, czyli ogłoszenie dla pracowników, jest dla pracodawcy, który nie jest objęty układem zbiorowym i nie musi mieć regulaminu pracy.
A regulamin pracy jest obowiązkowy dopiero od 50 pracowników (art. 104 § 1¹). Między 20 a 49 pracownikami musisz go wprowadzić tylko wtedy, gdy zażąda tego zakładowa organizacja związkowa, czyli związek zawodowy działający w Twojej firmie (art. 104 § 3). Zatrudniasz mniej niż 50 osób i nikt nie żądał regulaminu? Zasady monitoringu spisujesz w obwieszczeniu.
Jeśli masz 50 pracowników albo więcej, ta część wpisu nie jest dla Ciebie. Wtedy zasady idą do regulaminu pracy, a przy związkach zawodowych także przez uzgodnienie z nimi. Opisałem to we wpisie kamery w pracy a związki zawodowe - przepisy, regulamin, 3 miesiące.
Obwieszczenie o monitoringu w zakładzie pracy - wzór treści
Kodeks nie podaje wzoru. Wymaga trzech rzeczy: celu, zakresu i sposobu. Cel wybierasz z zamkniętej listy w § 1: bezpieczeństwo pracowników, ochrona mienia, kontrola produkcji albo zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby Ci zaszkodzić. Kamera „żeby widzieć, jak kto pracuje” na tej liście się nie mieści.
Przykład dla małej firmy (fragmenty w kursywie uzupełniasz po swojemu):
Obwieszczenie w sprawie monitoringu wizyjnego
Cel: nazwa firmy wprowadza monitoring w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracowników i ochrony mienia (art. 22² § 1 Kodeksu pracy).
Zakres: kamery obejmują wejście do lokalu, korytarz i parking przed budynkiem (własny lub wynajmowany). Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówki ani palarni.
Sposób: kamery rejestrują wyłącznie obraz, bez dźwięku, całą dobę. Nagrania zapisuje rejestrator i kasuje je automatycznie po liczba dniach, nie później niż po 3 miesiącach od dnia nagrania. Dłużej, do prawomocnego zakończenia postępowania, przechowujemy tylko nagranie, które jest albo może być w nim dowodem. Dostęp do nagrań i podglądu ma osoba upoważniona.
Monitoring zostanie uruchomiony data.
Program do monitoringu czasu pracy pracowników przy komputerze możesz opisać w tym samym obwieszczeniu (art. 22³ § 3 i § 4 Kodeksu pracy), ale z osobnym celem z art. 22³ § 1: organizacja pracy, pełne wykorzystanie czasu pracy i właściwe korzystanie ze sprzętu.
Jeśli kamery w Twoim lokalu należą do zarządcy budynku, zakres do obwieszczenia musisz najpierw ustalić z nim, bo to on wie, co widzi każda kamera. Jak to zrobić, pokazałem we wpisie kamery w biurze należące do zarządcy budynku: podgląd na żywo a RODO.
W tym samym obwieszczeniu możesz opisać lokalizator w aucie służbowym, ale GPS ma inny okres przechowywania i kilka własnych pułapek. Pokazuję je we wpisie GPS w samochodzie służbowym - legalny monitoring pracownika krok po kroku.
Informacja o monitoringu dla pracowników - 2 tygodnie, dzień przed i nowy pracownik
Kodeks daje trzy terminy i każdy dotyczy czegoś innego:
- najpóźniej 2 tygodnie przed uruchomieniem informujesz pracowników o wprowadzeniu monitoringu, w sposób przyjęty w Twojej firmie, np. na tablicy ogłoszeń albo mailem (§ 7),
- przed dopuszczeniem nowej osoby do pracy przekazujesz jej informacje z obwieszczenia w postaci papierowej lub elektronicznej (§ 8),
- najpóźniej dzień przed uruchomieniem oznaczasz monitorowany teren i pomieszczenia w sposób widoczny i czytelny, znakami albo ogłoszeniami dźwiękowymi (§ 9).
Przykład z kalendarza: kamery mają ruszyć w poniedziałek 16 listopada 2026 r. Zespół dowiaduje się o nich najpóźniej w poniedziałek 2 listopada, a bezpieczniej kilka dni wcześniej, np. w piątek 30 października, żeby nikt nie spierał się o liczenie 2 tygodni. Tabliczki wiszą najpóźniej w niedzielę 15 listopada, więc jeśli w weekend nie pracujesz, w praktyce w piątek. Montaż możesz zrobić wcześniej, ale kamery, także sam podgląd na żywo, włączasz dopiero po tych terminach.

Sama naklejka z kamerą nie zastąpi informacji z RODO dla wszystkich nagrywanych osób, także klientów. Co powinno być na tablicy, pokazałem we wpisie monitoring w miejscu pracy: kamera na recepcji i obowiązki pracodawcy.
Pomieszczenia bez kamer, obraz bez dźwięku, nagrania do 3 miesięcy
Szatni, pomieszczeń sanitarnych, stołówki i palarni kamera co do zasady nie obejmuje, a pomieszczenia udostępnionego związkowi zawodowemu nigdy (art. 22² § 1¹ i § 2). Wyjątek jest wąski: kamera musi być tam niezbędna do celu z § 1 i nie może naruszać godności pracowników, np. gdy obraz nie pozwala nikogo rozpoznać. W pomieszczeniu sanitarnym, np. toalecie, potrzebujesz dodatkowo uprzedniej zgody związku zawodowego, a w firmie bez związku zgody przedstawicieli pracowników.
Monitoring wizyjny nie może też nagrywać dźwięku, bo Kodeks mówi tylko o rejestracji obrazu (Biuletyn Urzędu Ochrony Danych Osobowych, wydanie specjalne, s. 214). Nagrania trzymasz najwyżej 3 miesiące od dnia nagrania, a dłużej tylko jako dowód w postępowaniu (art. 22² § 3-5). Wszystkie trzy rzeczy ustawia się w kamerach i rejestratorze, więc sprawdzasz je przy odbiorze montażu.
Odbiór montażu: maski, mikrofon, hasło i kasowanie nagrań
Najwięcej da się naprawić, zanim instalator wyjedzie. Usiądź z nim przy rejestratorze i przejdź przez cztery rzeczy:
Maski na ulicę i sąsiada
Obejrzyj kadr z każdej kamery. Chodnik, ulica i okna sąsiada zasłaniasz maską prywatności w ustawieniach kamery, a kadr zawężasz do tego, co naprawdę chronisz.
Mikrofon wyłączony
Kamera może mieć wbudowany mikrofon. Wyłącz nagrywanie dźwięku w każdej kamerze i sprawdź na nagraniu testowym, że go nie ma.
Hasło zmienione przed podłączeniem do sieci
Hasło fabryczne rejestratora zmień na własne, zanim podłączysz go do internetu. Osobne konto dla każdej osoby, która ma oglądać obraz.
Kasowanie po ustalonym czasie
Ustaw automatyczne usuwanie nagrań po liczbie dni z obwieszczenia, nie dłużej niż 3 miesiące. Bez tego nagrania znikają dopiero wtedy, gdy zapełni się dysk.
Skąd te punkty? Europejska Rada Ochrony Danych w wytycznych 3/2019 o monitoringu wizyjnym pisze, że kamery co do zasady kończą się na granicy Twojej nieruchomości, a obszary bez znaczenia blokuje się albo zamazuje (pkt 27). Zbędne funkcje, takie jak nagrywanie dźwięku, nieograniczony obrót kamery czy przybliżanie, należy wyłączyć (pkt 129), a dostęp chronić hasłami i kontami użytkowników (pkt 135).
Przykład z życia: CERT Polska opisał w 2024 r. rejestrator, którego sieć Wi-Fi miała to samo predefiniowane hasło we wszystkich egzemplarzach, a użytkownik przy konfiguracji nie dostawał informacji, że trzeba je zmienić.
Umowa powierzenia z instalatorem przy odbiorze montażu - chmura, dostęp zdalny, serwis
Umowa powierzenia przetwarzania danych (art. 28 RODO) jest potrzebna wtedy, gdy firma przetwarza nagrania w Twoim imieniu. A przetwarzaniem jest też samo przechowywanie (art. 4 pkt 2 RODO). Przy kamerach to najczęściej trzy sytuacje:
- chmura: nagrania trafiają na serwer producenta kamer albo firmy instalatorskiej,
- stały dostęp zdalny: instalator zostawia sobie konto w rejestratorze, „żeby szybko pomóc, jakby co”,
- serwis z dostępem do nagrań: firma na Twoje zlecenie zgrywa nagrania, odtwarza je albo naprawia dysk, na którym leżą.
Sam montaż, po którym instalator oddaje Ci hasła i nie ma dostępu ani do obrazu, ani do nagrań, zwykle powierzeniem nie jest. Granicę dobrze pokazują pytania, które UODO proponuje przy kolokacji, czyli przechowywaniu cudzego sprzętu z danymi: czy firma ma dostęp do danych, czy może je na Twoje polecenie odczytywać, usuwać albo udostępniać, czy ma fizyczny dostęp do urządzeń z danymi. Już jedno „tak” może oznaczać, że potrzebna jest umowa powierzenia, a konfigurację i konserwację urządzeń z danymi urząd wymienia wśród typowych usług w modelu powierzenia (Biuletyn UODO, wydanie specjalne, s. 48 i 50).
Uwaga na mylny trop: o umowie nie decyduje to, co kamera potrafi. Mikrofon, obrotowa głowica czy aplikacja w telefonie nie sprawiają, że instalator potrzebuje umowy powierzenia. Decyduje dostęp do obrazu i nagrań. Sam musiałem to kiedyś prostować w zaleceniach dla klienta, gdzie mikrofon w kamerze przypadkiem „uruchamiał” obowiązek umowy z instalatorem.
Najczęstsze pytania o kamery w zakładzie pracy
Czy firma bez regulaminu pracy musi mieć obwieszczenie o monitoringu?+
Tak. Jeśli nie masz układu zbiorowego ani obowiązku wprowadzenia regulaminu pracy, cele, zakres i sposób monitoringu ustalasz w obwieszczeniu (art. 22² § 6 Kodeksu pracy).
Czy pracownik musi podpisać informację o monitoringu?+
Kodeks nie wymaga podpisu. Nowemu pracownikowi musisz jednak przekazać informacje z obwieszczenia przed dopuszczeniem do pracy (§ 8), a potwierdzenie odbioru pomoże Ci wykazać, że to zrobiłeś.
Ile dni przed włączeniem kamer trzeba poinformować pracowników?+
Najpóźniej 2 tygodnie przed uruchomieniem monitoringu (art. 22² § 7). Oznaczenie terenu wystarczy najpóźniej dzień przed (§ 9).
Czy instalator kamer musi podpisać umowę powierzenia?+
Wtedy, gdy ma dostęp do obrazu lub nagrań: przechowuje je (np. w chmurze), ma stały dostęp zdalny do rejestratora albo serwisuje go z dostępem do nagrań. Sam montaż bez dostępu do obrazu i nagrań zwykle umowy nie wymaga.
Kolejność: obwieszczenie, informacja, tabliczki, nagrywanie
Pamiętaj o kolejności: najpierw obwieszczenie i informacja dla zespołu, potem tabliczki, a dopiero na końcu nagrywanie. Przy odbiorze montażu sprawdź maski, mikrofon, hasło i czas kasowania nagrań, a firmie, która zostaje z dostępem do rejestratora, daj do podpisania umowę powierzenia.


